Ślub za wami, prezenty rozpakowane, zdjęcia powoli trafiają do albumu, a życie wraca do normalnego rytmu. To dobry moment, żeby zająć się czymś znacznie mniej romantycznym, ale bardzo ważnym dla wspólnej przyszłości – finansami po ślubie.

Pierwszy rok małżeństwa to dobry czas na uporządkowanie pieniędzy. Nie oznacza to, że od razu musicie mieć wspólne konto, kupić mieszkanie, zacząć inwestować i stworzyć perfekcyjny arkusz budżetowy.

Warto jednak odpowiedzieć sobie na kilka pytań: co mamy, ile wydajemy, jakie mamy zobowiązania, ile chcemy oszczędzać i na co właściwie odkładamy pieniądze?

Poniższa finansowa checklista pomoże wam krok po kroku uporządkować wspólne finanse w pierwszym roku po ślubie.

1. Policzcie pieniądze otrzymane w prezencie ślubnym

Pierwsza poważna wspólna decyzja finansowa może pojawić się szybciej, niż myślicie.

Co zrobić z pieniędzmi otrzymanymi na weselu?

Zanim zaczniecie je wydawać, policzcie całość i podzielcie pieniądze na konkretne cele.

Przykładowo, jeśli otrzymaliście 50 000 zł, możecie zdecydować:

• 10 000 zł – podróż poślubna i przyjemności,
• 20 000 zł – poduszka finansowa,
• 20 000 zł – oszczędności na mieszkanie.

Inna para może całość przeznaczyć na wkład własny albo spłatę zobowiązań.

Nie ma jednego właściwego podziału.

Ważne jest coś innego: nie pozwólcie, żeby duża kwota rozpłynęła się w codziennych wydatkach tylko dlatego, że nie ustaliliście wcześniej jej przeznaczenia.

Pamiętajcie też, że prezenty pieniężne mogą podlegać przepisom dotyczącym podatku od spadków i darowizn. Znaczenie mają m.in. kwota otrzymana od konkretnej osoby, stopień pokrewieństwa oraz wcześniejsze darowizny. Przy większych prezentach warto sprawdzić aktualne limity i obowiązki zgłoszeniowe.

2. Zróbcie wspólny bilans finansowy

To jedno z najlepszych ćwiczeń finansowych dla świeżo upieczonych małżonków.

Weźcie kartkę, arkusz kalkulacyjny albo aplikację i zapiszcie cztery rzeczy:

MAJĄTEK – mieszkanie, samochód, działka i inne wartościowe aktywa.

OSZCZĘDNOŚCI – rachunki oszczędnościowe, lokaty, gotówka.

INWESTYCJE – np. obligacje, fundusze, akcje, ETF-y czy środki przeznaczone na długoterminowe oszczędzanie.

ZOBOWIĄZANIA – kredyty, pożyczki, karty kredytowe, raty, leasing.

Nie chodzi o ocenianie, kto „wniósł więcej” do małżeństwa.

Chodzi o odpowiedź na pytanie:

W jakim miejscu finansowo zaczynamy wspólne życie?

3. Powiedzcie sobie o wszystkich zobowiązaniach

Jeżeli nie zrobiliście tego przed ślubem, teraz jest na to najwyższy czas.

Partner powinien wiedzieć o istotnych zobowiązaniach finansowych drugiej osoby.

Zapiszcie:

Zobowiązanie	Pozostało do spłaty	Rata	Oprocentowanie/koszt	Koniec spłaty
Kredyt	20 000 zł	650 zł	…	…
Raty	3 000 zł	300 zł	…	…
Karta kredytowa	2 000 zł	–	…	…

Następnie ustalcie, czy któreś zobowiązanie warto spłacić szybciej.

Szczególnej uwagi wymagają zazwyczaj drogie zobowiązania konsumpcyjne. Zanim zaczniecie intensywnie inwestować, może się okazać, że finansowo bardziej opłaca się najpierw pozbyć kosztownego długu.

4. Ustalcie, co po ślubie jest wspólne, a co osobiste

Po ślubie warto wiedzieć nie tylko, ile macie pieniędzy, ale również do kogo prawnie należą poszczególne składniki majątku.

W przypadku ustawowej wspólności majątkowej nie oznacza to, że wszystko, co posiadacie, automatycznie staje się wspólne.

Przykładowo majątek posiadany przed zawarciem małżeństwa co do zasady pozostaje majątkiem osobistym danego małżonka.

Inaczej może wyglądać sytuacja z dochodami uzyskiwanymi już podczas małżeństwa.

Jeżeli jedno z was prowadzi działalność gospodarczą, posiada znaczny majątek, nieruchomości, otrzymuje duże darowizny albo macie nietypową sytuację finansową, warto skonsultować zasady z notariuszem, prawnikiem lub doradcą podatkowym.

5. Zdecydujcie: wspólne czy osobne konto?

Ślub nie oznacza obowiązku posiadania jednego rachunku bankowego.

Możecie wybrać jeden z kilku modeli.

Model 1: wszystko wspólne

Dochody trafiają na wspólny rachunek i z niego finansowane są wszystkie wydatki.

Model 2: finanse osobno

Każdy posiada własne konto, a partnerzy ustalają, kto pokrywa poszczególne rachunki.

Model 3: moje + twoje + nasze

Każde z was zachowuje osobisty rachunek, a dodatkowo tworzycie konto przeznaczone na wspólne wydatki.

To ostatnie rozwiązanie może dobrze łączyć współpracę finansową z osobistą niezależnością.

Najważniejsze, aby model był przejrzysty dla obojga.

6. Ustalcie, jak dzielicie wydatki

50/50?

Proporcjonalnie do dochodów?

A może oboje przelewacie określoną część wynagrodzenia do wspólnego budżetu?

Załóżmy, że jedna osoba zarabia 6000 zł netto, a druga 9000 zł.

Łącznie jest to 15 000 zł. Pierwsza osoba dostarcza 40% wspólnych dochodów, druga 60%.

Jeżeli miesięczne wspólne koszty wynoszą 8000 zł, przy podziale proporcjonalnym wpłaty wyniosłyby odpowiednio około 3200 zł i 4800 zł.

Nie oznacza to, że właśnie tak musicie dzielić wydatki.

Warto jednak pamiętać, że podział po połowie nie w każdej sytuacji oznacza podział sprawiedliwy.

7. Policzcie rzeczywiste miesięczne koszty życia

Przez pierwszy miesiąc lub dwa zapisujcie wydatki.

Nie po to, żeby kontrolować partnera.

Chodzi o poznanie odpowiedzi na bardzo ważne pytanie:

Ile naprawdę kosztuje nasze życie?

Podzielcie wydatki na kilka kategorii:

• mieszkanie,
• rachunki,
• jedzenie,
• transport,
• kredyty,
• zdrowie,
• dzieci,
• zakupy osobiste,
• rozrywka,
• subskrypcje,
• wakacje,
• oszczędności.

8. Stwórzcie pierwszy wspólny budżet

Budżet nie powinien oznaczać: „Od dzisiaj niczego sobie nie kupujemy”.

Dobry budżet odpowiada raczej na pytanie:

Na co chcemy przeznaczać nasze pieniądze?

Najprostszy schemat może wyglądać tak:

DOCHODY – STAŁE KOSZTY – WYDATKI BIEŻĄCE – OSZCZĘDNOŚCI I CELE = PIENIĄDZE DO SWOBODNEGO WYKORZYSTANIA

Szczególnie ważne jest, żeby oszczędności nie były wyłącznie tym, „co zostanie na koniec miesiąca”.

9. Zbudujcie poduszkę finansową

Awaria samochodu, utrata pracy, nagły spadek dochodów czy większy nieplanowany wydatek nie powinny automatycznie oznaczać konieczności zaciągania kredytu.

Jeżeli wasze podstawowe miesięczne wydatki wynoszą 7000 zł, orientacyjne cele mogą wyglądać tak:

• 1 miesiąc – 7000 zł,
• 3 miesiące – 21 000 zł,
• 6 miesięcy – 42 000 zł.

Dla wielu gospodarstw punktem odniesienia jest rezerwa odpowiadająca kilku miesiącom podstawowych kosztów, ale jej właściwa wysokość zależy m.in. od stabilności pracy, liczby osób na utrzymaniu i wysokości zobowiązań.

10. Ustalcie trzy wspólne cele finansowe

„Chcemy więcej oszczędzać” to za mało.

Cel powinien mieć kwotę i termin.

Na przykład:

• 30 000 zł poduszki finansowej – do końca przyszłego roku
• 80 000 zł wkładu własnego – w ciągu 3 lat
• 12 000 zł na podróż – w ciągu 12 miesięcy

Jeżeli potrzebujecie 12 000 zł za rok:

12 000 zł ÷ 12 miesięcy = 1000 zł miesięcznie.

Cel przestaje być marzeniem i staje się planem.

11. Zautomatyzujcie oszczędzanie

Jedna z najprostszych zasad finansów osobistych brzmi: najpierw zapłaćcie sobie.

Znacznie łatwiej ustawić automatyczny przelew wykonywany krótko po otrzymaniu wynagrodzenia.

Na przykład:

• 1500 zł → poduszka finansowa,
• 1000 zł → mieszkanie,
• 500 zł → wakacje.

12. Ustalcie zasady większych zakupów

Nie istnieje jedna prawidłowa granica.

Może brzmieć:

„Wydatki ze wspólnych pieniędzy powyżej 1000 zł konsultujemy”.

Jednocześnie każde z was może posiadać określoną pulę własnych pieniędzy, którą dysponuje bez konieczności pytania partnera o zgodę.

13. Sprawdźcie ubezpieczenia

Po ślubie warto przejrzeć posiadane ubezpieczenia.

Sprawdźcie m.in.:

• ubezpieczenia na życie,
• polisy związane z kredytem,
• ubezpieczenie mieszkania,
• ubezpieczenia komunikacyjne,
• ochronę oferowaną przez pracodawcę.

Zadajcie sobie pytanie:

Co stałoby się finansowo z drugą osobą, gdyby przez dłuższy czas zabrakło mojego dochodu?

14. Sprawdźcie wskazania osób uposażonych i pełnomocnictwa

Po ślubie warto zrobić mały przegląd dokumentów finansowych.

Sprawdźcie, czy aktualne są m.in. wskazania osób uposażonych w posiadanych produktach, polisach czy programach oszczędnościowych oraz czy potrzebujecie odpowiednich pełnomocnictw.

15. Porozmawiajcie o mieszkaniu

Jeżeli rozważacie kredyt hipoteczny, nie zaczynajcie od pytania:

„Ile bank nam pożyczy?”

Lepsze pytanie brzmi:

„Jaką ratę możemy bezpiecznie płacić, jednocześnie oszczędzając i normalnie żyjąc?”

Maksymalna zdolność kredytowa nie musi oznaczać maksymalnego rozsądnego kredytu.

16. Zacznijcie myśleć o inwestowaniu – ale we właściwej kolejności

Pierwszy rok małżeństwa może być dobrym momentem na rozpoczęcie długoterminowego inwestowania.

Najpierw jednak uporządkujcie podstawy:

budżet → drogie długi → poduszka finansowa → cele krótkoterminowe → inwestowanie długoterminowe.

Przy inwestowaniu znaczenie mają horyzont czasowy, akceptowany poziom ryzyka, koszty, podatki oraz dywersyfikacja.

17. Porozmawiajcie o dzieciach także od strony finansowej

Jeżeli planujecie dzieci, warto omówić:

• możliwość czasowego spadku dochodów,
• podział opieki,
• powrót do pracy,
• żłobek lub inną opiekę,
• większe mieszkanie,
• poduszkę finansową,
• oszczędzanie na przyszłość dziecka.

18. Ustalcie zasady pomocy rodzinie

Czy będziecie wspierać rodziców? Czy pożyczacie pieniądze rodzinie? Czy większa darowizna wymaga zgody obojga?

Dobrą zasadą może być:

większa pomoc finansowa pochodząca ze wspólnych środków jest wspólną decyzją.

19. Raz w miesiącu organizujcie „finansową randkę”

Wystarczy 20–30 minut.

Raz w miesiącu sprawdźcie:

• stan oszczędności,
• największe wydatki,
• wysokość zobowiązań,
• postęp realizacji celów,
• wydatki planowane na następny miesiąc.

Dobre finanse osobiste nie polegają na tym, żeby zgromadzić jak najwięcej pieniędzy.

Chodzi o to, aby pieniądze pomagały wam realizować życie, które chcecie prowadzić.

Finansowa checklista nowożeńców na pierwszy rok

• Policzyliśmy pieniądze otrzymane w prezencie ślubnym.
• Sprawdziliśmy ewentualne obowiązki podatkowe dotyczące darowizn.
• Zdecydowaliśmy, co zrobimy z pieniędzmi z wesela.
• Spisaliśmy wszystkie oszczędności i inwestycje.
• Spisaliśmy kredyty i pozostałe zobowiązania.
• Wiemy, jakie składniki należą do majątku osobistego, a jakie do wspólnego.
• Ustaliliśmy model prowadzenia kont.
• Ustaliliśmy sposób dzielenia wspólnych wydatków.
• Policzyliśmy rzeczywiste miesięczne koszty życia.
• Stworzyliśmy wspólny budżet.
• Rozpoczęliśmy budowę poduszki finansowej.
• Wybraliśmy trzy najważniejsze cele finansowe.
• Ustawiliśmy automatyczne oszczędzanie.
• Ustaliliśmy zasady dotyczące większych zakupów.
• Sprawdziliśmy posiadane ubezpieczenia.
• Przejrzeliśmy osoby uposażone, pełnomocnictwa i ważne dokumenty.
• Porozmawialiśmy o mieszkaniu i ewentualnym kredycie.
• Ustaliliśmy podejście do inwestowania.
• Porozmawialiśmy o finansach związanych z planami rodzinnymi.
• Ustaliliśmy zasady finansowej pomocy bliskim.
• Wyznaczyliśmy termin comiesięcznej rozmowy o pieniądzach.

Nie musicie zrobić wszystkiego w miesiąc po ślubie

Rozłóżcie działania na cały pierwszy rok.

Pierwsze 3 miesiące

Uporządkujcie pieniądze z wesela, konta, zobowiązania i budżet.

4–6 miesiąc

Skoncentrujcie się na poduszce finansowej, automatycznym oszczędzaniu i wspólnych celach.

7–9 miesiąc

Przyjrzyjcie się mieszkaniu, ubezpieczeniom i długoterminowym planom.

10–12 miesiąc

Podsumujcie pierwszy rok.

Sprawdźcie:

• Ile udało nam się odłożyć?
• Czy zmniejszyliśmy zadłużenie?
• Czy nasz sposób dzielenia wydatków jest sprawiedliwy?
• Czy obecny system finansowy nadal nam odpowiada?

A potem poprawcie to, co nie działa.

Najważniejszy finansowy cel pierwszego roku małżeństwa

Nie jest nim kupienie mieszkania.

Nie jest nim zgromadzenie określonej kwoty.

Nie jest nim nawet wspólne konto.

Najważniejszym osiągnięciem może być stworzenie takiego sposobu zarządzania pieniędzmi, w którym oboje wiecie, jaka jest wasza sytuacja finansowa, macie wpływ na ważne decyzje i potraficie rozmawiać o pieniądzach bez wzajemnego oskarżania się.

Bo nawet najlepszy budżet nie będzie działał, jeśli jedna osoba będzie czuła się kontrolowana, a druga pozostawiona sama z odpowiedzialnością za finanse.

Pierwszy rok po ślubie to dobry moment, żeby zamiast dwóch oddzielnych historii finansowych zacząć tworzyć wspólny plan – bez rezygnowania z indywidualnej niezależności.

Warto przeczytać również

• Finanse przed ślubem – 15 rzeczy, które warto ustalić
• Jak rozmawiać o pieniądzach w związku?
• Wspólne czy osobne konto po ślubie?
• Jak podzielić wydatki w związku – 50/50 czy proporcjonalnie?
• Co zrobić z pieniędzmi otrzymanymi na weselu?
• Jak stworzyć poduszkę finansową we dwoje?
• Kredyt hipoteczny przed czy po ślubie?
• Jak oszczędzać i inwestować pieniądze we dwoje?